Қазақстанда сайттың екі тілде болуы — таңдау емес. Бұл жұмыс шарты.
Бірақ «екі тілде» деген сөз әр компанияда әртүрлі. Біреуінде қазақша нұсқа толық жұмыс істейді. Екіншісінде ол бар, бірақ жартылай, ескі мәтіндермен және ешкім оны ашпайды.
Айырмашылық қайдан шығады және дұрысы қалай — осы туралы.
Кім қай тілде іздейді
Алдымен нақты сурет керек.
Орысша іздеу әлі де көп, әсіресе Алматыда және техникалық сұраныстарда. B2B хат алмасу да негізінен орыс тілінде жүреді.
Қазақша іздеу тұрақты өсіп келеді. Астана мен өңірлерде бұл айқын байқалады. Ең маңыздысы: қазақша сұраныстарда бәсеке әлдеқайда төмен. Көп компания қазақша нұсқаны соңына қалдырады, сондықтан сол жерде жоғары шығу оңайырақ.
Бұл жерде нақты мүмкіндік бар. Орысша «CRM жүйесі» сұранысы бойынша ондаған бәсекелес бар. Қазақша баламасы бойынша — бірен-саран.
Ағылшынша сұраныс шетелдік әріптестермен жұмыс істейтін компанияларға ғана керек. Барлығына емес.
Мемлекеттік сатып алулар мен тендерлер
Мемлекеттік құрылымдармен және ірі компаниялармен жұмыс істесеңіз, қазақ тіліндегі нұсқа формалды талап бола алады.
Мұнда нақты болайық: талаптар өзгереді және салаға байланысты. Біз заң кеңесін бермейміз. Тендерге қатысардың алдында құжаттарды заңгерге тексертіңіз.
Бірақ практикалық жағы қарапайым. Тендерлік комиссия сайтқа кіргенде қазақша нұсқаның бос болғанын көрсе, бұл жақсы әсер қалдырмайды. Бұл ресми себеп болмауы мүмкін, бірақ шешімге әсер етеді.
Автоматты аударма неге зиян
Ең оңай жол — plugin қосу. Үш себеппен жұмыс істемейді.
Біріншіден, сапа бірден көрінеді. Орысшадан қазақшаға машиналық аударма көбіне қате сөйлем құрылымын береді. Терминдер сөзбе-сөз аударылады. Қазақ тілін білетін адам үшін бұл дереу байқалады.
Екіншіден, іздеу жүйелері мұндай бетті нашар индекстейді. Аударма браузерде жасалса, робот тек түпнұсқа тілді көреді. Яғни сіздің «қазақша нұсқаңыз» іздеуде жоқ.
Үшіншіден, бөлек мекенжай болмайды. Тіл ауысады, мекенжай өзгермейді — демек екі бет емес, бір бет бар.
Автоаударма тыйым салынбаған және жаза әкелмейді. Ол жай ғана пайдасыз. Ақша әкелмейді, тек уақыт алады.
Бөлек мекенжайлар: басты техникалық шарт
Әр тілдің өз мекенжайы болуы керек:
``` youzhanin.com/kk/sites/ қазақша youzhanin.com/ru/sites/ орысша ```
Бұл — мақаладағы ең маңызды ереже. Бөлек мекенжайсыз іздеу жүйесі дұрыс нұсқаны дұрыс адамға көрсете алмайды.
hreflang деген техникалық белгі іздеу жүйесіне былай дейді: «бұл беттің басқа тілде нұсқасы бар, мекенжайы мынау».
Ол не үшін керек. Онсыз Google қазақша іздеген адамға орысша бетті көрсетуі мүмкін. Адам кетеді. Бұл нашар сигнал, ол бүкіл сайттың позициясын төмендетеді.
Жиі кездесетін үш қате:
- нұсқалардың бәрі көрсетілмеген: kk орысшаға сілтейді, ru
қазақшаға қайта сілтемейді
- мекенжайлар қате немесе жойылған
- canonical екі тілден де орысша нұсқаға көрсетеді. Бұл
ең қауіптісі: сіз іздеу жүйесіне қазақша беттің маңызды еместігін өзіңіз айтасыз
Үшінші қатені бөлек тексерген жөн. Ол жиі кездеседі және қазақша нұсқаның мағынасын толық жояды.
Не міндетті түрде аудару керек
Бәрін аудару қымбат және көбіне қажет емес.
Міндетті: басты бет, қызметтер, бағалар, байланыс, өтінім формасы, құқықтық мәтіндер.
Жөн болар еді: жұмыс мысалдары, «біз туралы» бөлімі.
Міндетті емес: блог. Мұнда маңызды ой: блогты аудармай, әр тілде бөлек жазған дұрыс. Тақырыптар да әртүрлі болады.
Түймелер мен формалардың мәтіні де аударылуы керек. Мазмұны қазақша, ал түймесі «Отправить» болған сайт аяқталмаған жұмыстың әсерін қалдырады.
Қателіктің жиі кездесетін түрі — байланыс формасындағы қателік хабарламалары орысша қалып қояды. Оны тексеру керек.
Екінші тіл қанша тұрады
Екінші тіл негізгі сайт бағасының 30-40% шамасында. Құрылым дайын, аударма мен баптау қосылады.
Каталогы бар сайтта есеп өзгереді. Жүз тауардың сипаттамасын аудару қалған жұмыстан қымбат болуы мүмкін. Мұндайда тек санаттар мен негізгі позицияларды аудару жеткілікті.
Аударманың өзі бөлек. Біз құрылымды жасаймыз, мәтінді аудармашы аударады. Біз аудармаймыз және аударамыз деп айтпаймыз.
Іске қосылғаннан кейін не болады
Ең аз талқыланатын және ең маңызды сұрақ.
Екі тіл дегеніміз — әр өзгеріс екі рет жасалады. Баға өзгерді — екі жерде. Қызмет қосылды — екі мәтін.
Алты айдан кейін әдетте былай болады: орысша нұсқа жаңа, қазақша нұсқа өткен жылғы бағалармен. Ескі бағамен тұрған бет зиян: клиент бір бағамен келіп, екіншісін естиді.
Екі шешім бар. Не жауапты адам тағайындау, ол айына бір рет екі нұсқаны тексереді. Не ресурс жоқ болса — екі тілді нашар емес, бір тілді жақсы жасау. Бірақ Қазақстанда бұл нұсқа көбіне жарамайды, өйткені қазақша нұсқа нарық талабы.
Сондықтан дұрысы — жауаптыны бірден белгілеу.
Ең жиі кездесетін қате
Қазақша нұсқаны формалды көшірме ретінде жасау.
Ол былай көрінеді: мәтін бар, бірақ сөйлемдер орысша ойлаудың ізімен құрылған. Мысалдар жоқ. Байланыс формасы орысша.
Мұндай нұсқа талапты формалды түрде орындайды, бірақ клиент әкелмейді. Оны жасауға жұмсалған ақша қайтпайды.
Дұрыс тәсіл — қазақша нұсқаны бөлек аудитория үшін жазу. Сол кезде ол іздеуден трафик әкеледі.
Мұны тексеру оңай. Қазақша бетті ашып, өз саңызбен оқып шығыңыз. Егер сөйлемдер орысша мәтіннің құрылымын қайталап тұрса, бұл аударма, мәтін емес. Клиент те дәл солай сезінеді.
Тағы бір тексеру: қазақша беттен өтінім қалдырып көріңіз. Форманы толтырғанда қате хабарламалары, растау мәтіні және жауап хаты қай тілде келеді? Көбіне бәрі орысша келеді, өйткені бұл бөлікті ешкім тексермейді.
Қорытынды
Екі тіл жұмыс істейді, егер әрқайсысының өз мекенжайы, дұрыс hreflang белгісі және жаңартылып тұратын мазмұны болса.
Тапсырыс бермес бұрын бір сұраққа жауап беріңіз: бір жылдан кейін екі нұсқаны кім жаңартады?
Бізге жазыңыз — сайтыңыздың қай бөлігі қазақша нұсқаны шынымен қажет ететінін айтамыз. Есеп бір жұмыс күнінде дайын.