2026-09-12
Արտասահմանյան պատվիրատուներ․ հաշիվներ և հաշվառում երկու արժույթով
Երևանում փոքր բիզնեսի զգալի մասը աշխատում է ԱՄՆ-ից և Եվրոպայից պատվիրատուների հետ։ Փողը գալիս է դոլարով կամ եվրոյով, ծախսերը՝ աշխատավարձ, գրասենյակ, հարկեր՝ դրամով։
Այս իրավիճակում սովորական հաշվառումը ցույց է տալիս սխալ պատկեր։ Ոչ թե սխալ թվեր՝ հենց սխալ պատկեր։ Բանկի քաղվածքում ամեն ինչ լավ է, իսկ ամսվա վերջում գումարը չի բավականացնում։
Այս հոդվածում՝ ինչու է այդպես լինում և ինչ պետք է կարգավորել։
Ինչու է մեկ արժույթով հաշվառումը խեղաթյուրում պատկերը
Ամենատարածված մոտեցումը՝ ամեն ինչ բերել դրամի և հաշվել այնտեղ։ Կամ հակառակը՝ հաշվել դոլարով, քանի որ եկամուտը դոլարով է։
Երկու տարբերակն էլ կորցնում է կարևոր տեղեկություն։
Եթե ամեն ինչ բերում եք դրամի, կորչում է այն, թե որքան արժույթ ունեք իրականում։ Դուք տեսնում եք գումար, բայց չեք տեսնում, թե դրա որ մասն է դոլարով և ինչ կլինի, եթե փոխարժեքը փոխվի։
Եթե հաշվում եք միայն դոլարով, կորչում է ծախսերի իրական պատկերը։ Աշխատավարձը դրամով է, և դոլարային արտահայտությամբ այն ամեն ամիս «փոխվում է», թեև իրականում նույնն է։
Ճիշտ մոտեցումը՝ յուրաքանչյուր գործարք գրանցել իր արժույթով և զուգահեռ պահել դրամային համարժեքը։ Այդ դեպքում կարող եք նայել և՛ մեկ, և՛ մյուս կտրվածքով։
Երկու տարբեր փոխարժեք
Ահա այն կետը, որտեղ ամենից շատ շփոթություն է լինում։
Գործարքի ընթացքում կա երկու տարբեր պահ․
Հաշիվ դուրս գրելու օրը։ Դուք ուղարկում եք հաշիվ 5000 դոլարի համար։ Այդ օրվա փոխարժեքով դա մի գումար է դրամով։
Փողի մուտքի օրը։ Հաճախորդը վճարում է երկու շաբաթ անց։ Փոխարժեքն արդեն ուրիշ է։
Տարբերությունը ձեր շահույթի փոփոխությունը չէ։ Դա փոխարժեքային տարբերություն է, և այն պետք է առանձին երևա։
Ինչու է սա կարևոր։ Եթե երկու գումարներն էլ խառնում եք մեկ տողում, ապա չեք հասկանում, թե ինչն է եղել՝ վատ աշխատե՞լ եք, թե՞ պարզապես փոխարժեքն է շարժվել։
Հաշվառման համակարգում սա լուծվում է պարզ․ գործարքը գրանցվում է հաշվի ամսաթվով, մուտքը՝ իր ամսաթվով, տարբերությունը գնում է առանձին հոդված։
Շահույթը, որ «անհետանում է»
Տիպիկ պատմություն։ Ամսվա արդյունքով թվում է՝ լավ եք աշխատել։ Փաստացի գումարը՝ ավելի քիչ։
Երեք հիմնական պատճառ։
Առաջին՝ փոխարժեքի շարժը հաշիվի և վճարման միջև։ Եթե հաճախորդները վճարում են 30-60 օր հետո, այս տարբերությունը կարող է զգալի լինել։
Երկրորդ՝ փոխանակման ծախսը։ Դոլարը դրամի փոխարկելիս բանկը վերցնում է իր տոկոսը։ Այն սովորաբար ոչ մի տեղ չի գրանցվում և պարզապես կուլ է գնում։ Տարվա կտրվածքով դա իրական գումար է։
Երրորդ՝ միջազգային փոխանցման միջնորդավճարները։ Երբ վճարումը անցնում է մի քանի բանկով, մինչև ձեզ հասնելը գումարը կարող է պակասել։ Եթե հաշվում եք հաշիվի գումարը, իսկ ստանում եք ավելի քիչ, տարբերությունը պետք է ինչ-որ տեղ գրանցվի։
Բոլոր երեքը միասին կարող են ուտել շահույթի նկատելի մասը։ Եվ քանի դեռ դրանք առանձին չեն երևում, դուք չեք կարող դրանց հետ որևէ բան անել։
Հաշիվներ և պայմանագրեր անգլերենով
Արտասահմանյան պատվիրատուն սպասում է իրեն ծանոթ ձևաչափի։
Ինչ պետք է լինի հաշվի վրա․
- ձեր ընկերության լրիվ անվանումը և հասցեն
- հաճախորդի տվյալները
- հաշվի համարը և ամսաթիվը
- ծառայությունների նկարագրությունը հասկանալի անգլերենով
- գումարը և արժույթը
- վճարման ժամկետը
- բանկային տվյալները՝ SWIFT և IBAN
Երկու գործնական դիտողություն։
Ծառայությունների նկարագրությունը պետք է հասկանալի լինի ոչ միայն հաճախորդին, այլև նրա բանկին և հաշվապահին։ Չափազանց ընդհանուր ձևակերպումը կարող է հարցեր առաջացնել և հետաձգել վճարումը։
Հաշվի համարակալումը պետք է լինի միասնական՝ և՛ տեղական, և՛ արտասահմանյան հաշիվների համար։ Երկու առանձին համարակալում ունենալը շուտով խնդիր է դառնում։
Կարևոր՝ հարկային և արժութային պահանջները Հայաստանում ունեն իրենց առանձնահատկությունները։ Մենք իրավաբանական կամ հաշվապահական խորհրդատվություն չենք տալիս։ Պայմանագրի ձևը, հաշիվների պահանջները և արժույթի փոխարկման կանոնները ստուգեք ձեր հաշվապահի կամ իրավաբանի մոտ։
Ինչ պետք է տեսնի սեփականատերը
Բանկի քաղվածքը բավարար չէ։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչ է եղել, բայց ոչ թե ինչ է սպասվում։
Չորս բան, որ պետք է լինի աչքի առաջ․
Չվճարված հաշիվներ ըստ արժույթի և ժամկետի։ Որքան են ձեզ պարտք, որ արժույթով և որքան ժամանակ է անցել։
Արժույթի մնացորդներ։ Որքան դոլար, եվրո և դրամ ունեք հենց հիմա, բոլոր հաշիվների վրա միասին։
Առաջիկա ծախսերը դրամով։ Աշխատավարձ, հարկեր, վարձակալություն։ Սա այն է, ինչ պետք է վճարել անկախ նրանից, թե երբ կվճարի հաճախորդը։
Փոխարժեքային արդյունքը ամսվա կտրվածքով։ Առանձին տողով, ոչ թե խառնված հիմնական եկամտի հետ։
Չորրորդ կետը ամենից հաճախ բացակայում է, և հենց այն է պատասխանում հարցին՝ «ինչու է թիվը լավ, իսկ գումարը՝ քիչ»։
Ինչ է ավտոմատացվում և ինչը՝ ոչ
Ազնիվ պատկերը այսպիսին է։
Ավտոմատացվում է․ փոխարժեքի ներբեռնումը կենտրոնական բանկից, դրամային համարժեքի հաշվարկը, չվճարված հաշիվների ցուցակը, արժույթի մնացորդները, կրկնվող հաշիվների դուրսգրումը։
Ձեռքով է մնում․ վճարման համապատասխանեցումը հաշվին, երբ հաճախորդը վճարում է առանց հաշվի համարի կամ մի քանի հաշիվ միասին։ Դա տարածված իրավիճակ է և լրիվ ավտոմատացման չի ենթարկվում։
Փոխանակման ծախսերի բաշխումն էլ սովորաբար ձեռքով է ճշտվում։
Առանձին հարց է, թե որ փոխարժեքն օգտագործել հաշվարկի համար։ Համակարգում սա պետք է լինի մեկ որոշում՝ գրված և բոլորի համար նույնը։ Երբ մի ամիս վերցվում է բանկի փոխարժեքը, մյուս ամիս՝ կենտրոնական բանկինը, ամիսների համեմատությունը կորցնում է իմաստը։ Ընտրված կանոնը արժե ճշտել հաշվապահի հետ և այլևս չփոխել։
Սա նշանակում է, որ համակարգը ժամանակ է խնայում, բայց չի վերացնում ամսական մեկ ժամ ձեռքի աշխատանքը։ Ով խոստանում է լրիվ ավտոմատացում, չի պատմում ամբողջը։
Ամփոփում
Երբ եկամուտը մեկ արժույթով է, իսկ ծախսը՝ մյուսով, հաշվառումը պետք է տեսնի երկուսն էլ։
Գրանցեք գործարքը իր արժույթով, առանձնացրեք փոխարժեքային տարբերությունը և պահեք աչքի առաջ առաջիկա դրամային ծախսերը։ Այս երեքը արդեն փակում են խնդրի մեծ մասը։
Գրեք մեզ՝ քանի արժույթով եք աշխատում և ինչպես եք հիմա հաշվում։ Կասենք, թե ինչն է իմաստ ունենում կարգավորել առաջին հերթին։ Նախահաշիվը՝ մեկ աշխատանքային օրում։
Քննարկել նախագիծը
Անուն, հեռախոս կամ էլ. փոստ։ Երկար brief պետք չէ — կպարզենք զանգով կամ նամակով։